ขอบเขตการใช้: PharCal เป็นเครื่องมือช่วยคำนวณและตรวจสอบขั้นต้น ไม่แทนการทบทวนโดยเภสัชกร การตรวจหน่วย ความเหมาะสมทางคลินิก คุณภาพวัตถุดิบ หรือข้อกำหนดการปรุงยาในสถานที่ปฏิบัติงาน ระบบจะไม่แสดงผลตัวเลขเมื่อข้อมูลนำเข้าไม่ผ่าน validation.
0Verification tests
—PASS
—FAIL
v2.12-way mEq + textbook verification
Verification Test Set อ้างอิงตำรา
กด “ตรวจสอบระบบ” เพื่อรันสูตรด้วยค่ามาตรฐานจากตัวอย่างในตำราและกรณีตรวจสมการพื้นฐานที่ระบุไว้ในตำรา
บท 2 • Amounts of Active Ingredients
Salt / hydrate correction + Loss on Drying
W = (A × B) / (C × D), D = 1 − LOD/100
—
ตัวอย่าง: anhydrous theophylline 250 mg; MW hydrate 456; MW active 360; LOD 0.4% → 318 mg.
บท 3.1 • Dosage by Body Weight
คำนวณ mg/day → mg/dose → mL/dose
—
ตัวอย่างตำรา: 36 lb, 15 mg/kg/day, BID, suspension 200 mg/5 mL → ประมาณ 3.1 mL/dose.
บท 3.2 • Dosage by BSA
BSA (m²) = √[(height cm × weight kg)/3600]
—
Rituximab: 74 in, 183 lb → BSA ≈ 2.08 m²; 375 mg/m² → 780 mg; 10 mg/mL → ≈78 mL.
บท 4 • Potency Units
mass (mg) = required units ÷ potency (units/mg)
—
Penicillin G benzathine: 1,200,000 units ÷ 1180 units/mg ≈ 1017 mg.
บท 6 • Density & Specific Gravity
ใช้สมการนิยามโดยตรง และแปลง %w/w ↔ %w/v เมื่อทราบ SG
% w/v = % w/w × SG; solute (g) = (% w/v × mL)/100
—
ตำราระบุนิยาม density/SG และ %w/v; preset นี้ใช้เป็น formula verification ไม่อ้างว่าเป็นโจทย์ตัวเลขเฉพาะในตำรา.
บท 7 • Milliequivalents 2-way
แปลงได้ทั้ง mg → mEq และ mEq → mg พร้อมรายการ MW/valence ที่ใช้บ่อย
mEq = mg × valence ÷ MW
—
สูตรกลับ: mg = mEq × MW ÷ valence. ตัวอย่างตำรา: Penicillin V potassium 250 mg; MW 388.48; valence 1 → 0.644 mEq และ MgSO₄·7H₂O 1000 mg; MW 246.47; valence 2 → 8.114 mEq.
Quick MW: K⁺ 39.10 • Mg²⁺ 24.305 • Na⁺ 22.99 • Ca²⁺ 40.078 • KCl 74.55 • NaCl 58.44 • MgSO₄·7H₂O 246.47. สำคัญ: ต้องเลือก MW ให้ตรงกับรูปสารที่กำลังคำนวณจริง เช่น elemental Mg ≠ MgSO₄·7H₂O.
Quick MW: K⁺ 39.10 • Mg²⁺ 24.305 • Na⁺ 22.99 • Ca²⁺ 40.078 • KCl 74.55 • NaCl 58.44 • MgSO₄·7H₂O 246.47. สำคัญ: ต้องเลือก MW ให้ตรงกับรูปสารที่กำลังคำนวณจริง เช่น elemental Mg ≠ MgSO₄·7H₂O.
บท 8 • Dilution
Q₁C₁ = Q₂C₂
—
ตัวอย่างตำรา: 5.0% w/v 400 mL เจือจางเป็น 800 mL → 2.5% w/v.
บท 9 • Alcohol & Ethanol
คำนวณปริมาตร alcohol ตาม %v/v และย้ำให้ q.s. ad final volume
alcohol volume = target % × final volume / 100
—
Clindamycin 1%, Alcohol 15%, PG 5%, Purified water q.s. ad 60 mL → alcohol 9 mL. ปริมาตรผสมอาจไม่บวกตรง จึงต้อง q.s. ad.
บท 10 • Alligation Alternate
parts high = target − low; parts low = high − target
—
Validation บังคับ low < target < high เพื่อป้องกันผลติดลบ/สัดส่วนไม่สมเหตุผล.
บท 11 • Aliquot Dilution
แก้จากเวอร์ชันเดิม: ไม่สมมติว่า amount weighed = LWQ โดยอัตโนมัติ
LWQ = SR × 100/error%; aliquot = total mixture × (drug required / drug weighed)
—
Codeine phosphate: SR 6 mg, error 5% → LWQ 120 mg; weigh drug 120 mg + lactose 600 mg = 720 mg; aliquot 120 mg contains drug 20 mg.
บท 12 • Powder Volume Displacement
powder displacement = final volume − water/diluent added
—
Amoxicillin: final volume 150 mL; water instructed 111 mL → powder displacement 39 mL.
บท 13 • IV Flow Rate
gtt/min = volume(mL) × drop factor(gtt/mL) ÷ time(min)
—
ตัวอย่างตำรา: 12 mL/hr, set 60 gtt/mL → 12 gtt/min (แทนเป็น 12 mL ใน 1 ชั่วโมง).
บท 14 • Tonicity by E-value
NaCl needed = 0.009×V − (drug g × E)
—
Atropine sulfate 0.5% 60 mL = drug 0.3 g; E=0.13 → NaCl equivalent from drug 0.039 g; add NaCl 0.501 g. ถ้าค่าออกติดลบ ระบบจะเตือนว่าไม่ควรเติม NaCl แทนการ clamp เป็น 0 เฉย ๆ.
บท 15 • Henderson–Hasselbalch
pH = pKa + log₁₀([base]/[acid])
—
Sodium acetate 0.020 M + acetic acid 0.010 M, pKa 4.76 → pH 5.06.
บท 16 • Temperature
แก้ bug Kelvin เมื่อ input เป็น Fahrenheit
—
ตำรา: 77°F → 25°C; K = °C + 273.15 → 298.15 K. อีกตัวอย่าง 30°C → 86°F.
บท 17 • Endotoxin Load
คำนวณ maximum potential endotoxin load ต่อชั่วโมงและเทียบ allowable limit
load = dose×EU/mg + diluent rate×EU/mL; allowable = kg×EU/kg/hr
—
Morphine intrathecal: 71.8 kg; allowable 0.2 EU/kg/hr → 14.36 EU/hr; 0.3 mg/hr ×14.29 + 1.97 mL/hr ×0.5 = 5.272 EU/hr.
บท 18 • Stability Kinetics
ผลเป็น estimated chemical t90 ไม่เรียก BUD โดยอัตโนมัติ
First: t90 = 0.105/k | Zero: t90 = 0.1C0/k
—
First-order k มีหน่วยเวลา⁻¹; zero-order k มีหน่วยความเข้มข้น/เวลา. t90 เป็นการประมาณ chemical shelf-life ภายใต้ kinetics/conditions ที่กำหนด ไม่ใช่ BUD โดยอัตโนมัติ.
บท 19 • Mean Kinetic Temperature
MKT = −(ΔH/R) / ln[(Σe^(−ΔH/RTᵢ))/n]
—
ใช้ ΔH = 83.144 kJ/mol และ R = 8.3144×10⁻³ kJ/mol·K ตามตำรา. Preset เป็น verification dataset เพื่อทดสอบสมการ ไม่อ้างว่าเป็นชุดอุณหภูมิตัวอย่างเดียวกับหนังสือ.
บท 20–21 • Appendix & Summary
บทเหล่านี้ใช้เป็นแหล่งอ้างอิง/ทบทวน ไม่สร้างเครื่องคิดเลขเพิ่มโดยไม่มีโจทย์คำนวณเฉพาะ
หลักการของ Verification Edition: สูตรต้อง traceable → input ต้อง validate → preset ต้องระบุว่า “ตัวอย่างตำรา” เฉพาะเมื่อยืนยันค่าจากตำราได้ → self-test ต้องเทียบ expected result ด้วย tolerance ที่กำหนด